تعصب چیست؟ ما متعصبیم !؟

تعصب چیست؟ ما متعصبیم !؟

تعصب را در لغت ، وابستگی فکری، عملی و رفتاری به چیزی، گفته اند و در این کلام کوتاه به ظاهر پیش پاافتاده هزار نکته باریکتر ز مو هست.

ساده تر بگویم: تعصب چیزی به جز اعتیاد پرطمطراق نیست! اعتیادی که به گونه ای در جلد فاخرنمایی فرورفته که نتوان به هزارتوی تاریک آن دستی برد و خرده ای گرفت.

تعصب، روی زیرکانه عادات بیشمار ماست که هر صبح در طاقچه ذهن میچینیم.

تعصب دستمال زبری ست که هر صبح از ترس دیدار با خویش، چشمهایمان را با آن میبندیم و از ملاقات قامت بلند زندگی، به تمامیِ هرآنچه که هست، بازمی مانیم.

اما تعصب و تعصبات برگرفته از چه هستند؟

دایره امن تعصب، راهی برای پرهیز و گریز از تماشای تلخ و شیرین حقایق است. حقایقی که درون و بیرون ماست.

تعصب، مانع از فروپاشی است و ما از هرچه فروپاشی، به شدت میهراسیم.

ممکن است انکار کنیم اما درواقع از گسسته شدن بندهای نازک و محکم وابستگی میهراسیم. وابستگی به هرآنچه مایه اسارت ماست.

 

در توصیف تعصب

 

ما، عاشق زندانبانان خود هستیم و عاشق رکود زندان.

بنده جهل و تعصبیم نه خدا.

با تازه ها مشکل داریم و کهنه ها را قانون میپنداریم.

واژه های خوش لعاب برای تعصباتمان پیدا میکنیم و مثلا به جای آن که قبول کنیم زنجیرپرست و نژادپرست و کهنه پرستیم، میگوییم: ” وفاداریم، آرامیم، بی آزاریم، عاشقیم، مهمان نوازیم، مهربانیم، دلسوزیم، عِرق ملی داریم، فلانی را دوست داریم، به فلان عقیده پایبندیم، آن خوب است و این بد است و …”

و از تار چسبنده ای به نام تعصب برای توجیه ناتوانیها و انجماداتمان بهره میبریم.

چنان که رسالت تمامی پیامبران الهی، دعوت به نو جویی و یگانه پرستی و رهایی از دام وابستگیهای مردابیِ ساخته ذهن ما و پیشینیان ما بوده است.

بیهوده نیست که تعصب را همواره با جهل ، شانه به شانه یکدیگر آورده اند و از همین روست که علی ابن ابیطالب (ع) میفرماید: شیطان پیشوای متعصبان است.

و در حدیثی از پیامبر اسلام (ص) چنین آمده است: من کان فی قلبه حبة من خردل من عصبیة بعثه الله یوم القیامة مع اعراب الجاهلیة؛ هر کس در دلش به‌اندازه دانه خردلی عصبیت‌ باشد، خداوند روز قیامت او را با اعراب جاهلیت محشور می‌کند.

حال، جای این پرسش باقی ست که به راستی تعصب چیست؟ و تا چه لایه هایی از روح و جان ما را درنوردیده و تار تنیده است که حتی یک دانه خردلِ آن میتواند کل ادعای دینداری و اخلاق مداری ما را برهم ریزد؟

آری! تعصب که از ریشه عصب و عصبیتهای گوناگون ماست و سقف پرواز ما را کوتاه میخواهد و خودبرتربینی را در اندیشه مان میکارد و مُهر نادانی بر پیشانی نوشتمان میکوبد.

تعصب، که شتابزده و طوفانی ست و روی دیگر کفر است در پوشاندن آنچه دیدنش موجب فروپاشی ست.

با گروه سشات همراه باشید و در باب یاوه گویی بیشتر بدانید.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *